Voetbalaccommodaties hebben veel warmte nodig op piekmomenten. In het Friese Hardegarijp is een installatie gerealiseerd met twee lucht/water-warmtepompen in serie en twee ventilatielucht-warmtepompboilers. Daarmee is in totaal 3.000 liter water beschikbaar om te kunnen douchen.

Circulariteit in de installatietechniek: er wordt veel over gesproken. Maar in de praktijk blijft het aandeel circulaire installaties en circulair ontwerpen nog ver achter bij de ambities. Het is tijd om stappen te zetten, vindt Paul van Dorp van installatiebedrijf Van Dorp.

Onder winterse omstandigheden daalt de efficiëntie van lucht/water-warmtepompen, maar het is mogelijk om dit effect te beperken. Met goede voorzorgsmaatregelen blijft een warmtepomp ook bij heel lage temperaturen en veel sneeuwval goed en redelijk efficiënt functioneren. We zetten een aantal artikelen met adviezen op rij.

Het is belangrijk om bij winterse omstandigheden extra aandacht te besteden aan de warmtepomp. Dat meldt Techniek Nederland in een persbericht. "Wanneer een buitenunit ondersneeuwt of ijzig wordt, kan de luchtcirculatie worden belemmerd en werkt de warmtepomp minder goed of zelfs helemaal niet meer. De lucht moet dus vrij kunnen circuleren", zegt Maurice Roovers, warmtepompexpert bij Techniek Nederland. Volgens hem functioneren warmtepompen in deze vorstperiode over het algemeen zonder problemen.

Stap één van de trias energetica bij de verduurzaming van woningen is isoleren. Echter, volgens energieadviseur Wim Schermer is het investeringsrendement van deze maatregel beperkt. "Het is veel beter om te beginnen met een hybride warmtepomp. Zowel de energiekosten als de CO₂-uitstoot dalen sterker en de terugverdientijd is veel korter. Dus weg met de trias energetica!" Schermer kan het effect van verduurzamingsmaatregelen voor elke woning berekenen.

De warmtepomp heeft zich ontwikkeld van een veelbelovende technologie tot een vaste pijler onder de energietransitie. Wat ooit begon als een nicheoplossing, is nu een integraal onderdeel van vrijwel elk gesprek over toekomstbestendig bouwen en installeren. "Voor iedereen die actief is in de gebouwde omgeving is duidelijk geworden dat verwarmen en koelen niet langer los te zien zijn van duurzaamheid, rendement en slimme systeemkeuzes," vertelt Joyce van de Hoef, Clustermanager Bouw en Installatie bij Jaarbeurs.

Vanwege ruimtegebrek of om geluidshinder te voorkomen, kunnen warmtepompen op het dak worden geplaatst. Daarbij kan bij een schuin dak voor een dakkapel worden gekozen of voor een plaatsing in een speciaal gemaakte opbouw die op een schoorsteen lijkt. We hebben de mogelijkheden en de kritische kanttekeningen op een rijtje gezet.

Het verduurzamen van vooroorlogse woningen met een warmtepomp is wat lastiger, maar zeker niet onmogelijk. De diverse voorbeelden hiervan die in Vakblad Warmtepompen zijn beschreven vormen hiervan het bewijs. We hebben ze hier voor u op een rijtje gezet.

Er komen steeds meer (lucht/water-)monoblocks op de markt. Anders dan bij splitsystemen wordt bij dit soort warmtepompen water in het buitendeel verwarmd. Het betekent dat er geen koudemiddel naar een binnendeel gaat. Dat is de reden dat propaan veel in monoblocks wordt toegepast. Het koudemiddel is ingedeeld in veiligheidsklasse A3, wat staat voor hoge ontvlambaarheid.

De hybride warmtepomp is een belangrijk thema voor Vakblad Warmtepompen. Daarom hebben we er veel over gepubliceerd. Om u wegwijs te maken in het aanbod, hebben we een overzichtsartikel over dit thema gemaakt, met links naar de diverse artikelen. Hierin zijn (uiteraard) ook de artikelen over all-electric ready (hybride als tussenstap) opgenomen.

Installateurs en adviseurs die regelmatig werken met warmtepompen, zien het steeds vaker: klanten willen méér rendement, minder energieverbruik en naast comfortabele warmte in de winter ook koeling in de zomer. Tom Meijerink, voorzitter van Branchevereniging Bodemenergie, legt uit waarom het belangrijk is om je te verdiepen in duurzame technieken. "We gaan in Nederland naar een fossielvrij energiesysteem met duurzame oplossingen. Wie zich verdiept in bodemenergie, pakt een voorsprong."

Met het toekomstbestendige Hybride VRF-systeem biedt Mitsubishi Electric de ultieme oplossing voor situaties waarin je geen of minimaal koudemiddel in (delen van) een gebouw wil hebben. Erwin Tuijtel van Alklima, exclusief distributeur van Mitsubishi Electric voor Nederland, legt uit waarom deze HVRF-technologie zo eenvoudig toe te passen is door zowel adviseur als installateur.

Bij woningbouwprojecten draait het om comfort, energie-efficiëntie en installatiegemak. De Alfea Excellia S van Atlantic (een merk van Groupe Atlantic Nederland) is een lucht/water-warmtepomp die precies daarop inspeelt. Het systeem is geschikt voor een groot aantal woningbouwprojecten, van rijtjeswoningen tot vrijstaande woningen, en biedt daarnaast voldoende capaciteit voor projecten met een hoge vraag naar warm tapwater.

Een lucht-water hybride warmtepomp zonder buitenunit die is ontworpen voor de zolder van een Nederlandse woning met beperkte buitenruimte. Dat is de Interion van ATAG. Deze warmtepomp werkt samen met alle merken cv-ketels, maar is specifiek afgestemd op de nieuwe ATAG iQ cv-ketel. Hiermee krijg je een slimme en compacte combinatie.

In de Marktgids Warmtepompen vindt u leveranciers van de verschillende soorten warmtepompen, maar ook van alles wat daarbij hoort, zoals afgiftesystemen en tapwatervoorziening, adressen van adviseurs, bodemboorbedrijven en onderwijsinstellingen. Daarnaast staan in de Marktgids artikelen over de meest actuele trends in de markt.

In dit nummer o.a.: Nieuw R&D-centrum voor warmtepompen; Misleidend onderzoek naar prijsdalingen; Bodemwarmtepomp in een buitenkelder; Oorzaken voor 'onderpresterende' wko's.

In dit nummer o.a.: Regenwaterput als warmtepompbron, Cascade: een systeem - twee units; Nieuwe methode voor goedkopere bronboringen; Lichte en lage panelen voor vloerverwarming.

In dit nummer o.a.: Kritische blik op warmtenetten, lucht/water-warmtepompen van het dak gehaald, flat verduurzaamd in netcongestiegebied, en Sparta als eerste betaald-voetbalclub gasloos.